Microsoft AI’nin CEO’su Mustafa Suleyman, son yıllarda yakından takip edilen ‘dijital deha’… Google tarafından satın alınan yapay zekâ şirketi DeepMind’ın kurucu ortağı olan Suleyman, DeepMind’dan ayrıldıktan sonra makine öğrenimi ve üretkenlik özelliğiyle dikkat çeken yapay zekâ şirketi Inflection AI’yı 2022’de kurmuştu.
Londra’da 1984 yılında doğan Mustafa Suleyman; dehasıyla, çağa yön vermesiyle, fikirleriyle yakından takip edilen bir isim. Microsoft’un yapay zekâ şirketinin başına geçen bu parlak ismi yakından tanıyalım.
Suriyeli göçmen bir babanın oğluydu. Suriye’den İngiltere’ye göçen babası taksi şoförlüğü yapıyordu. Annesi ise İngiliz bir hemşireydi. Islington’da yaşayan ailenin Mustafa’nın dışında iki erkek çocuğu daha vardı. İşçi sınıfı bir aile olarak oldukça mütevazı bir hayat sürüyorlardı. Eğitimleri de bundan nasibini aldı. Çocuklar devlet okullarında eğitim gördü.
Oxford’a Giriş ve Kaçış
Mustafa Suleyman, Thornhill İlkokulu’na, ardından da bir erkek lisesi olan Kraliçe Elizabeth Okulu’na gitti. Kaderin cilvesi olacak ki yıllar sonra DeepMind’ı kuracağı ortağı Demis Hassabis’in kardeşiyle o okulda yakın arkadaş oldu. Mustafa Suleyman ve Demis Hassabis daha o yıllarda dünyada olumlu etkiler yaratmak üzere tartışırlardı.
Oxford Üniversitesi’nde felsefe ve teoloji okumaya başladı ancak 19 yaşındayken (2003 yılında) milyonlarca insanın öğrencisi olma hayali kurduğu Oxford’dan ayrıldı.
Mamdani’ye Yardım
Mustafa Suleyman’ın kendini ‘güçlü bir ateist’ olarak tanımladığı dönemde (2001 yılında) Muhammed Mamdani’nin ‘Müslüman Gençlik Yardım Hattı’ adlı bir telefon danışmanlık hizmeti kurmasına yardım etti. Bu kuruluş daha sonra en büyük ruh sağlığı destek hizmetlerinden biri haline gelerek herkesi şaşırttı.
Londra Belediye Başkanı Ken Livingstone için insan hakları politika görevlisi olarak çalıştı. Daha sonra sosyal sorunları çözmek için çatışma çözümünden yöntemler kullanan bir ‘sistemik değişim’ danışmanlık şirketi olan Reos Partners’ı kurdu. Aralarında Birleşmiş Milletler, Hollanda Hükümeti ve WWF gibi farklı alanlardan müşteriler için bir müzakereci ve kolaylaştırıcı olarak görev aldı.
26 Yaşında Yapay Zeka
Ve 2010 yılına gelindiğinde Mustafa Suleyman yapay zekâ ve makine öğrenme şirketi DeepMind Technologies’i kurdu. Şirket kısa sürede rüştünü ispatladı ve sektörün lider firmalarından biri oldu. Kuruluşunun üzerinden dört yıl geçmemişti ki Google, 400 milyon sterline DeepMind’ı satın aldı. Bu o sıralar Avrupa’da gerçekleşmiş en büyük şirket satınalması olarak tarihe geçti.
Mustafa Suleyman, DeepMind’da uygulamalı yapay zekânın başına geçti ve şirketin teknolojisini Google ürünleriyle uyumlu hâle getirmek için çalıştı.
Ve 2016 yılına gelindiğinde gözler bir kez daha bu vizyoner genç girişimciye döndü. RSM’de (Kraliyet Tıp Derneği) DeepMind Health’i tanıttı. DeepMind Health, İngiltere’nin ulusal sağlık hizmetleri NHS ve diğer ortakların sağlık hizmetlerini geliştirebilmesi için teknolojiler üretiyor. Moorfields Göz Hastanesi dahil pek çok kurumla birlikte araştırma işbirliklerine gittiler.
Eleştirilen Yönetim Tarzı
Ağustos 2019’da çalışanlara zorbalık yaptığı iddiaları üzerine idari izne çıkarıldı. Dışarıdan bir avukatın yürüttüğü soruşturma sürerken Suleyman, ana şirket Google’da başkan yardımcılığı görevini üstlenmek üzere DeepMind’dan ayrıldı. Suleyman’ın yönetim tarzının beklentilerin altında kaldığı söylendi. Bu galiba kötü bir yönetici olduğunun nazik bir dille ifade edilmesiydi.
Aynı yıl The Economist Group’un yönetim kurulunda görev yapmaya başladı. 2022’de Google’dan ayrıldı ve Greylock Partners’a girişim ortağı olarak katıldı.
Greylock’tan Reid Hoffman ile birlikte yeni bir yapay zekâ laboratuvarı girişimi olan Inflection AI’yı kurdu. İnsanların bilgisayarlarla konuşmasına yardımcı olmak için yapay zekâdan yararlanma hedefiyle kurulan şirket Google ve Meta gibi şirketlerden 225 milyon dolar fon topladı.
2023 yılında Inflection AI, Kişisel Zekâ anlamına gelen “Pi” adlı bir sohbet robotunu piyasaya sürdü. Geçmiş konuşmaları hatırlayan, zamanla kullanıcıyı tanıyan Pi, Suleyman’a göre geleceğin ‘özel kalem müdürü’ olacak. Sorular da soran Pi, hem diyalog kuruyor hem de duygusal destek veriyor.
Mustafa Suleyman’a göre yapay zekâ artık bir araç değil, bir ilişki türü hâline geldi.
Ve Yollar Microsoft’a Çıktı
Mart 2024’te Mustafa Suleyman, Microsoft’un yapay zekâ şirketi Microsoft AI’ın CEO’su ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olarak atandı. Oyuna çok geriden giren Microsoft’un neler yapacağı merakla bekleniyor.
Time tarafından 2023 ve 2024 yıllarında yapay zekâ alanındaki en etkili 100 kişiden biri seçilen Mustafa Suleyman aynı zamanda Britanya İmparatorluğu Nişanı (CBE) sahibi.
Yapay Zeka ve Etik
Yapay zekânın gerçek dünya üzerindeki etkilerini incelemek ve teknoloji uzmanlarının etiği uygulamaya koymalarına yardımcı olmak için DeepMind Etik ve Toplum adlı bir araştırma birimini kurdu. Aynı zamanda Amazon, Apple, DeepMind, Meta, Google, IBM ve Microsoft gibi şirketlerden temsilcilerin olduğu Partnership on AI’ın kurucu eş başkanı.
Mustafa Suleyman, araştırmacı Michael Bhaskar ile birlikte yapay zekâ ve sentetik biyoloji olmak üzere gelişmiş teknolojilerin dönüştürücü ve potansiyel olarak tehlikeli etkisini inceleyen “Gelecek Dalga-Teknoloji, Güç ve 21. Yüzyılın En Büyük İkilemi” adlı kitabı yazdı.
Suleyman’a göre yapay zekâ bir taraftan ‘radikal bolluk’ getirme, iklim değişikliğini ele alma ve ucuz problem çözme yeteneğiyle insanları güçlendirme potansiyeline sahipken, diğer taraftan kendi tasarım ve üretim süreçlerini geliştirip tehlikeli bir aşamaya geçebilir. Felaket niteliğinde kötüye kullanım söz konusu olabileceğinden küresel gözetimin ve kontrolün şart olduğuna inanıyor.
Adını gelecek yıllarda daha sık duyacağımıza kuşku yok.
